In deze categorie lees je meer over jouw rol als professional. Krijg inzicht in het verschil tussen de rol van psycholoog, coach en therapeut.
Een cliënt weet precies wat hij zou moeten doen. Hij heeft het inzicht, de motivatie en het plan. En toch verandert er niets. Dit is een van de meest voorkomende frustraties in coaching: gesprekken die op het bewuste niveau alle zin lijken te maken, maar in de praktijk geen blijvende verandering opleveren. De verklaring ligt in hoe onze hersenen werken. 95 tot 99% van ons gedrag wordt niet aangestuurd door het bewuste, analytische brein, maar door het onbewuste brein. Daar liggen de programma's opgeslagen die bepalen hoe iemand reageert, denkt en zich gedraagt. Een coachingsgesprek dat zich alleen richt op het bewuste brein, raakt deze programma's niet. Wil je als coach echt iets veranderen bij je cliënt? Dan is het essentieel om te begrijpen hoe het onbewuste brein werkt, hoe onbewuste programma's ontstaan, en onder welke voorwaarden je dit deel van het brein wél kunt bereiken.
Psychologische veiligheid maakt het verschil tussen een team dat meedenkt en een team dat zwijgt. Je gunt je team het beste. Je wilt collega's die meedenken, die hun hand opsteken in een overleg en die verantwoordelijkheid pakken zonder dat je erom hoeft te vragen. Toch herken je waarschijnlijk ook het andere beeld: mensen die afwachten, die hun mond houden zodra het ergens om spant, of die wegduiken op het moment dat het lastig wordt. De makkelijke verklaring is dat het aan motivatie of vaardigheid ligt. Maar dat klopt zelden. Wat het verschil maakt, is psychologische veiligheid: de mate waarin je teamleden zich veilig genoeg voelen om zich te laten zien. Dat gevoel ontstaat op een plek waar geen functioneringsgesprek bij kan: het onbewuste brein van je teamleden. En die veiligheid regel je niet met een protocol of een gedragscode.
Als manager zie je het regelmatig: een team dat op papier perfect functioneert, maar in de praktijk vastloopt. Iemand neemt altijd de verantwoordelijkheid voor anderen. Een ander verzet zich constant tegen nieuwe initiatieven, zonder dat daar een rationele reden voor is. Of er ontstaat een onuitgesproken coalitie tussen teamleden die ogenschijnlijk nergens op gebaseerd is. Wat veel managers niet weten, is dat slechts 5% van ons gedrag rationeel is. De overige 95% komt uit het onbewuste brein en uit een nog diepere laag: de systemische verbondenheid. Teams worden niet alleen gestuurd door bewuste afspraken en organisatiestructuren, maar vooral door onbewuste dynamieken die teamleden hebben overgenomen uit hun familiesysteem. Deze patronen zijn zo diep verankerd dat ze voorbij de ratio gaan en zelfs voorbij het onbewuste brein.
Als manager denk je waarschijnlijk dat je bewust en weloverwogen handelt. Je weegt situaties af, maakt rationele keuzes en stuurt je team op basis van je expertise en ervaring. Maar wat als slechts 5% van je gedrag wordt bestuurd vanuit je bewuste denken? De rest, 95%, wordt bepaald door je onbewuste brein. Je handelt op de automatische piloot, gestuurd door onbewuste patronen die zich ver van je rationele brein afspelen. Dit betekent dat je als manager voor het grootste deel van je werkdag niet handelt vanuit bewuste keuzes, maar vanuit onbewuste programma's die zijn gevormd door je ervaringen, je opvoeding en de dynamieken in je gezin van herkomst. Die patronen bepalen hoe je reageert op stress, hoe je omgaat met conflicten, welke medewerkers je wel of niet vertrouwt, en waar je blinde vlekken zitten in je leiderschapsstijl.
Psychisch verzuim is de snelst groeiende verzuimcategorie in Nederland. Tweederde van de ziekmeldingen betreft psychische klachten en bij één op de vier is een burn-out de oorzaak. De gemiddelde verzuimduur? Een halfjaar bij psychische klachten, bijna tien maanden bij een burn-out. Voor organisaties betekent dit niet alleen een enorme financiële last, maar ook een aanzienlijke druk op de continuïteit en productiviteit. Als HR-professional sta je voor een uitdaging: hoe voorkom je dat medewerkers uitvallen met psychische klachten? En als het toch gebeurt, hoe zorg je dan dat ze zo snel mogelijk herstellen? De standaard HR-opleidingen geven je tools voor beleid en procedures, maar missen vaak de diepte om te begrijpen wat er werkelijk gebeurt bij iemand die richting een burn-out gaat. Psychologische kennis over onbewuste processen en systemische factoren geeft je die diepte wel.
Follow the Science Talks praat met wetenschappers die de huidige situatie kritisch beoordelen en een (betere) weg vooruit voorstellen. Gasten spreken op persoonlijke titel met Dr. Michaéla Schippers, professor of Behavior & Performance Management, en journalist Rico Brouwer. In deze aflevering gaan Caro Botman PhD en Ellen Botman PhD in gesprek met Rico Brouwer over hun oplossing voor de vastgelopen ggz. Zij zijn founders van Happy Brain Clinics, expertise- en behandelcentrum voor mentaal welzijn, waar zij een methodiek hebben ontwikkeld die zeer effectief blijkt bij psychische problemen zoals stress, burn-out, angststoornis en depressie. In deze reportage zie je Michaéla voor én na de behandeling, zoals ze die zelf onderging.
Dr. Felix van der Wissel, huisrarts, bruggenbouwer en onderzoeker, praat met psychologen Caro Botman PhD en Ellen Botman PhD van Happy Brain® Clinics. Zij leggen haarfijn uit waarom de huidige ggz chronische patiënten niet aankan: we plakken pleisters op symptomen, terwijl de échte oorzaak in het onbewuste brein ligt. In deze aflevering van HEEL GEZOND° vertellen ze over hun baanbrekende methode die in één sessie het onbewuste brein ‘opschoont’, gevolgd door systemisch werk dat generaties diep gaat.
Als HR-professional heb je dagelijks te maken met gedrag dat je niet altijd kunt verklaren. Medewerkers die lijfelijk op het werk aanwezig zijn, maar zich niet effectief aan hun taak wijden. Leidinggevenden die in tijden van verandering hun macht centraliseren en doof blijven voor signalen uit de organisatie. Teams die na een reorganisatie hun vermogen tot zelfstandige bijdrage verliezen. Deze situaties vragen om meer dan administratieve HR-processen of standaard interventies. Ze vragen om diepgaand begrip van wat er onder de oppervlakte gebeurt. Want wat je ziet in gedrag, is slechts het topje van de ijsberg. Het grootste deel van wat mensen drijft, speelt zich af in het onbewuste brein.
Je geeft een medewerker feedback op zijn timemanagement. Je legt rationeel uit waarom het belangrijk is om deadlines te halen. Hij knikt, begrijpt het, belooft beterschap. Twee weken later zie je precies hetzelfde gedrag terug. Herkenbaar? Voor veel managers is dit een frustrerende ervaring. Ze investeren tijd in gesprekken, geven heldere instructies, maar het gedrag verandert niet structureel.
Iedere donderdag van 13:00-13:30
Meer weten over de opleiding GSGZ Psychologie? Meld je aan voor ons wekelijkse webinar!
